Nowoczesne technologie stosowane w budownictwie mieszkaniowym z każdym rokiem zyskują na popularności i są w zasięgu naszej ręki. Pragniemy żyć wygodniej, w domach wyposażonych w inteligentne instalacje. Do tego wciąż aktualizowane Wymagania Techniczne wymagają zastosowania lepszych rozwiązań, które zmniejszą zapotrzebowanie energetyczne budynków. Wraz z popularyzacją nowoczesnych technologii w naszych domach pojawiło się wiele nowych pojęć i terminów technicznych. Właśnie dlatego przygotowaliśmy słownik pojęć, w którym znajdziesz definicje najważniejszych haseł związanych z rekuperacją, a także innymi rozwiązaniami technicznymi oraz budynkami energooszczędnymi.

 

Anemostat

Jest to element montowany na końcu przewodu wentylacyjnego, montowany w części nawiewnej lub wywiewnej kanałów wentylacyjnych. Najczęściej anemostaty umieszczane są w ścianie lub w suficie. Zadaniem anemostatów jest regulacja strumienia powietrza, które nawiewane jest do pomieszczenia, lub jest z niego wywiewane. Dzięki anemostatom powietrze jest odpowiednio rozdystrybuowane po pomieszczeniach.

Anemometr

Urządzenie pomiarowe, które służy do mierzenia objętości i prędkości przepływu powietrza. Anemometr jest niezbędnym urządzeniem w diagnostyce wydajności instalacji wentylacyjnej.

By-pass

Jest to dodatkowy element wyposażenia rekuperatora. By-pass stosuje się w instalacji rekuperacji po to, aby móc w pewnych sytuacjach pominąć wymiennik ciepła. W momencie zastosowania by-passu w rekuperacji nie dochodzi do odzysku ciepła, a powietrze, które dostaje się do wnętrza budynku ma temperaturę taką, jak na zewnątrz. Oczywiście podczas stosowania by-passa powietrze zostaje przefiltrowane. Zastosowanie by-passa w rekuperacji znajduje swoje zastosowanie w czasie upalnych nocy. Wówczas temperatura powietrza na zewnątrz jest niższa niż w pomieszczeniu. Stosując rekuperację z by-passem, możemy nieco ochłodzić wnętrze domu.

Czerpnia

Jest to jeden z elementów instalacji rekuperacji. Zwykle umieszcza się czerpnię na elewacji budynku. Czerpnia odpowiedzialna jest za pobieranie świeżego powietrza z zewnątrz i przekazywanie go do kanałów wentylacyjnych.

Czujnik CO2

Element pomiarowy mierzący stężenie dwutlenku węgla w danym pomieszczeniu w budynku. Czujnik CO2 na bieżąco analizuje skład powietrza w swoim otoczeniu. W zależności od wykrytego stężenia dwutlenku węgla czujnik przekazuje do rekuperatora odpowiedni sygnał, co powoduje zmianę wydajności pracy urządzenia. Zastosowanie czujników CO2 umożliwia lepsze dopasowanie trybu pracy rekuperatora do aktualnych potrzeb – np. w momencie gdy w pomieszczeniu znajduje się więcej osób. Dzięki czujnikom dwutlenku węgla instalacja rekuperacji automatycznie dostosowuje wydajność wentylatorów, bez konieczności ręcznego regulowania ustawień urządzenia przez użytkowników.

Czujnik wilgotności powietrza

Urządzenie przeznaczone do pomiaru poziomu wilgotności w powietrzu w budynku. Czujnik na bieżąco dokonuje pomiaru wilgotności powietrza, a na podstawie tych pomiarów wysyła sygnał do rekuperatora. W momencie zarejestrowania podwyższonego stanu wilgotności powietrza, moc wentylatorów zostaje zwiększona. W praktyce oznacza to, że np. podczas gotowania, kąpieli, czy suszenia prania we wnętrzach rekuperacja pracuje z większą wydajnością, w celu obniżenia wilgotności powietrza do odpowiedniej wartości. Podobnie jak w przypadku czujnika CO2 ingerencja użytkownika nie jest konieczna, a cały proces jest zautomatyzowany.

Filtry do rekuperatora

Element, który zatrzymuje wszelkie zanieczyszczenia z nawiewanego powietrza. Zadaniem filtrów jest oczyszczenie powietrza zasysanego z zewnątrz ze smogu, alergenów, pyłów zawieszonych, kurzu, szkodliwych substancji, a także wirusów i bakterii. Dostępne są filtry do rekuperatora różnych klas – G4, F5, F7, a także filtry specjalistyczne. Filtr chroni także wymiennik ciepła przed zabrudzeniem, co zapewnia urządzeniu prawidłowe działanie.

Gruntowy Wymiennik Ciepła (GWC)

GWC to urządzenie często wykorzystywane rekuperacji. Jest ono umieszczane między czerpnią a rekuperatorem. Gruntowny Wymiennik Ciepła wykorzystuje ciepło lub chłodne powietrze z gruntu jako wsparcie dla rekuperatora. Dzięki GWC efektywność rekuperacji jest większa, a powietrze nawiewane do pomieszczeń ma odpowiednią temperaturę. Dzięki zastosowaniu GWC działanie wentylacji będzie jeszcze lepiej przekładało się na komfort mieszkańców.

Jednostka chłodząca ARTIC

To dodatkowe urządzenie montowane w rekuperatorze. Umożliwia ono schłodzenie powietrza nawiewanego do pomieszczeń. To rozwiązanie stosowane jest w miesiącach letnich, w celu obniżenia temperatury powietrza w domu. Jednostka chłodząca ARTIC działa na zasadzie pompy ciepła – co zmniejsza zużycie energii elektrycznej. Urządzenie to jest dostępne do rekuperatorów marki AERISnext.

Klasa szczelności

To parametr informujący o szczelności użytych materiałów, a także połączeń kanałów wentylacyjnych z kształtkami i pozostałymi urządzeniami będącymi elementami instalacji wentylacyjnej. Najczęściej używa się oznaczeń klasy szczelności A, B, C, D. Klasa A oznacza najniższą szczelność instalacji, a D najwyższą.

Klapa rewizyjna

Jest to element instalacji rekuperacyjnej. Funkcją klapy rewizyjnej jest zasłonięcie otworu w kanale wentylacyjnym, który wykorzystywany jest podczas prac konserwacyjnych i porządkowych, umożliwia wprowadzenie urządzeń czyszczących.

Mufa

Część instalacji rekuperacji. Element ten służy do połączenia dwóch kanałów wentylacyjnych. Łączenie kanałów wentylacyjnych przebiega wewnątrz mufy.

Nagrzewnica wstępna elektryczna

Jest to urządzenie, które montowane jest przed rekuperatorem. Nagrzewnica wstępna chroni jednostkę centralną przed zamarzaniem i umożliwia użytkowanie wentylacji nawet w czasie długo trwających bardzo niskich temperatur. Czasami stosowana jest także nagrzewnica wtórna – umiejscowiona za rekuperatorem. Jej zadaniem jest dodatkowe ogrzanie powietrza zanim trafi ono do pomieszczeń. Dostępna jest także nagrzewnica wodna, pełniąca tę samą funkcję co nagrzewnica wtórna. Różnicą jest czynnik grzewczy, którym w tym przypadku jest woda. Należy pamiętać, że nagrzewnica wodna musi być podłączona do instalacji grzewczej w budynku.

Projekt instalacji rekuperacji

Stanowi bazę do dalszych działań obejmujących montaż rekuperacji w budynku. Profesjonalny projekt rekuperacji pozwala na dopasowanie systemu wentylacji do specyfiki budynku, a także uniknąć błędów wynikających z nieprawidłowości w wykonaniu rekuperacji. W projekcie rekuperacji zawarty jest opis techniczny wraz z rysunkami instalacji, informacje o średnicach przewodów wentylacyjnych, umiejscowieniu rekuperatora, rozmieszczeniu czerpni i wyrzutni, kanałów dystrybucji powietrza. Prawidłowo wykonany projekt rekuperacji umożliwia uzyskanie pełnej wydajności urządzeń.

Przewody wentylacyjne

W instalacji rekuperacji stosowane są specjalne przewody wentylacyjne. Nie wykorzystuje się tradycyjnych przewodów kominowych – dlatego właśnie, rekomendowane jest zaplanowanie rodzaju wentylacji jeszcze na etapie budowy domu. Wówczas można uniknąć zbędnych kosztów, a także lepiej zaplanować układ przewodów wentylacyjnych. Przewody wentylacyjne łączą rekuperator, czerpnie i wyrzutnie, a przede wszystkim rozprowadzają powietrze po całym budynku. Dostępne są różnego rodzaju przewody wentylacyjne, które różnią się przede wszystkim materiałem, z jakiego są wykonane.

Przewody wentylacyjne flex

Kanały wentylacyjne flex wykonane są z trwałego tworzywa sztucznego PE. Zaletą przewodów wentylacyjnych flex jest ich duża elastyczność i niewielka średnica. Można je wyginać pod każdym kątem, a także ukryć w zabudowie sufitu podwieszanego lub w stropie. Wśród przewodów wentylacyjnych flex dostępne są modele, w których zastosowano od wewnątrz specjalną powłokę z elementami jonów srebra, chroniącą przed rozwojem bakterii i drobnoustrojów wewnątrz kanałów. Kanały wentylacyjne z tworzywa PE są proste w montażu, a także zapewniają lepsze wytłumienie akustyczne, co sprawia, że praca rekuperacji jest bardzo cicha.

Przewody wentylacyjne spiro

Innym rodzajem przewodów wentylacyjnych są przewody spiro. Wykonane są one z ocynkowanej stali. Nazywane są także kanałami sztywnymi – ze względu na swoją charakterystyczną budowę. Przewody wentylacyjne spiro wymagają odpowiedniego montażu. Do łączenia kształtek z kanałami wymagane jest użycie specjalnej taśmy uszczelniającej, a także niewielkich wkrętów (tzw. pchełki). W przypadku przewodów wentylacyjnych spiro bardzo ważnym elementem jest odpowiednia izolacja wykonana z wełny mineralnej. Pozwala ona zmniejszyć straty ciepła, a także tworzy odpowiednią izolację akustyczną. Zaletą przewodów wentylacyjnych spiro jest ich niski koszt. Kanały są odporne na uszkodzenia mechaniczne, a także są niepalne, więc doskonale sprawdzą się w budynkach użyteczności publicznej i przemysłowych.

Rekuperator

Centrala wentylacyjna, która wyposażona jest m.in. w wymiennik ciepła. Urządzenie to jest najważniejszym elementem instalacji rekuperacji. To właśnie w wymienniku w rekuperatorze dochodzi do wymiany ciepła pomiędzy strumieniem powietrza z kanału wywiewnego i nawiewnego. Rekuperator wyposażony jest także w wentylatory i filtry, a także automatykę odpowiedzialną za wygodne sterowanie urządzeniem.

Syndrom Chorego Budynku

Jest to zespół dolegliwości, na które skarżą się osoby przebywające w nieprawidłowo wentylowanych budynkach. Do najczęstszych objawów należą: chroniczne zmęczenie, bóle głowy, problemy z koncentracją, podrażnienie gardła, nosa, problemy z oddychaniem. Często objawy mogą przypominać przeziębienie lub reakcję alergiczną. Najczęściej objawy znikają wraz z opuszczeniem źle wentylowanego budynku. Przyczyną złego samopoczucia u osób przebywających w niewentylowanym pomieszczeniu jest zbyt wysoki poziom dwutlenku węgla, zbyt duża zawartość pary wodnej, a także nagromadzenie szkodliwych substancji chemicznych (elementy wyposażenia domu, drukarki w biurach, detergenty, itd.). Bardzo często z Syndromem Chorego Budynku mamy do czynienia w budynkach, w których została przeprowadzona termoizolacja lub wymieniona została stolarka okienna, a zastosowana jest wentylacja grawitacyjna.

Sprawność rekuperatora

Jest to jeden z najważniejszych parametrów, jakie określają rekuperator. Określa on, ile ciepła jest w stanie odzyskać rekuperator w procesie wymiany z zużytego powietrza i przekazać go świeżemu powietrzu.

Spręż dyspozycyjny rekuperatora

To drugi z najważniejszych parametrów obok sprawności, oba te parametry mogą nam dać pełną informację na temat mocy rekuperatora. Spręż dyspozycyjny określa ciśnienie, z jakim rekuperator wtłacza powietrze do kanałów wentylacyjnych.

System antyzamrożeniowy

Jest to automatyczny system, chroniący rekuperator przed szronieniem i zamarzaniem w czasie niskich temperatur utrzymujących się przez dłuższy czas. Najczęściej system antyzamrożeniowy jest w nagrzewnicę wstępną, która uruchamia się automatycznie i ogrzewa nawiewane do rekuperatora powietrze do odpowiedniej temperatury.